Kovara dîroka Kurdan
1586 gotar bi Kurmancî amade ne.
Îbrahîm Paşa el-Delatî, waliyekî Kurd ê di nav serhildan û reformê de li Dimeşqa Osmanî ya dawiya sedsala 18an rêya xwe dît.
Gotarê bixwînin
Hayder Xan Zengene wekî rayedarekî bilind ê bi eslê Kurd di xurtkirina desthilatdariya xanedana Zend de kesayetiyeke sereke bû.
Gotarê bixwînin
Elî Teremaxî di pêşketina kevneşopiya hizrî ya Kurd de kesayetiyeke bingehîn e. Ew di dawiya sedsala 17 an destpêka sedsala 18an de geş bû.
Gotarê bixwînin
Di bin siya çiyayên bilind ên Zagrosê de, ku împaratorî li hev diketin û eşîr çarenûsên xwe diafirandin, Ebdullah Paşa Bacelan (nîveka sedsala 18an) wekî rêberekî xurt ê Kurd radiwesta
Gotarê bixwînin
Di dehlên kesk ên parêzgeha Kirmaşanê ya Îranê de, ku çiyayên Zagrosê çîrokên kevnar ên berxwedêrî û evînê dipistînin, Yeqûb Maydeştî wekî kesayetiyeke ronî di dîroka edebiyata Kurdî de derket holê.
Gotarê bixwînin
Împaratoriya Osmanî, ku zêdetirî şeş sedsalan dirêj bû, şopeke kûr li gelek herêman hişt, di nav wan de Kurdistan. Famkirina bandora desthilatdariya Osmanî li civaka Kurd tevna taybet a dîroka Kurd derdixe holê û têkiliya tevlihev a di nav împaratoriyeke bi hêz û civakên xwecih ên ku wê rêve dibirin de nîşan dide. Di vê nivîsa blogê de, em ê lêkolîn bikin ka desthilatdariya Osmanî çawa teşe da civaka Kurd û di dawiyê de beşdarî pêşketina çand û mîrata Kurdistanê bû û bandor...
Gotarê bixwînin
Mehmûd Bayazîdî (1797–1859), ku bi Kurdî Mehmûdê Bazîdî tê naskirin, di parastin û tomarkirina ziman, dîrok û çanda Kurdî de kesayetiyeke bingehîn e.
Gotarê bixwînin
Ehmed Beg Komasî (1796–1877) wekî dengekî dilêş ê kevneşopiya edebî ya Kurdî derket holê. Bi Kurdî wekî ئەحمەد بەگی کۆماسی tê naskirin,
Gotarê bixwînin
Di tomarên dîroka Îranê ya sedsala 19an de, kêm kesayetî lihevketina tevlihev a dilsoziya eşîrî, şiyana leşkerî û manevrayên siyasî bi qasî Ezîz Xan Mukrî (1792–1871) bi zindîtî nîşan didin.
Gotarê bixwînin
Lêkolîna jiyan û serdema Ellahqulî Xan Zengene: waliyekî Kurd li Îrana aloz a sedsala 18an
Gotarê bixwînin
Xulam Rada Xan Erkevazî (nêzî 1765–1834), ku bi navê Xulamreza Xan Erkevazî jî tê naskirin, di dîroka edebiyata Kurdî de çirayek e.
Gotarê bixwînin
Folklora Kurdî tevneke balkêş e ku bi mîtos û efsaneyên zindî hatiye hûnandin; ew ne tenê çand û mîrata Kurdî nîşan didin, lê berxwedêrî û ruhê gelê Kurd jî bi cih dikin. Ev çîrok di dîroka Kurd de xwedî rehên kûr in, pir caran kesayetiyên dîrokî yên Kurd dihewînin û têgihiştinê li ser kevneşopî û baweriyên ku ji nifşekî derbasî nifşekî din bûne pêşkêş dikin. Di vê nivîsa blogê de, em ê hin aliyên herî balkêş ên folklora Kurdî vedikolin û ronî...
Gotarê bixwînin
Muzîka Kurdî, ku bi dîroka dewlemend a Kurd re tevlihev e, çand û mîrata gelê Kurd bi awayekî zindî nîşan dide. Muzîk di kevneşopiyên kevnar de reh girtiye û tenê şêweyeke şahiyê nîne; ew xwedî girîngiyeke kûr a dîrokî ye û di parastina nasnameya Kurd de roleke bingehîn dilîze. Ev nivîsa blogê aliyên cuda yên muzîka kevneşopî ya Kurdî vedikole û li ser encam û bandorên wê di çarçoveya berfirehtir a çand û mîrata Kurdistanê de difikire.
Gotarê bixwînin
Merûf Nodeyî di dîroka çandî û hizrî ya gelê Kurd de kesayetiyeke girîng e.
Gotarê bixwînin
Elmas Xanê Kenuleyî di dîroka Farisî de kesayetiyeke girîng e ku jiyana wî piraniya sedsala 18an girt nav xwe.
Gotarê bixwînin
Ehmedê Xanî, ku ji 1650 heta 1707 jiya, di edebiyat û çanda Kurdî de kesayetiyeke mezin e.
Gotarê bixwînin
Îbrahîm el-Kûranî di dîroka hizrî ya Îslamî de kesayetiyeke berbiçav e ku xebat û bandora wî di sedsala 17an de îlahiyat, felsefe û jiyana manewî digirtin nav xwe.
Gotarê bixwîninŞerefxanê Bedlîsî hê jî yek ji kesayetiyên herî bi bandor ên dîroka Kurd e. Ew di 1543 de ji dayik bû û heta 1603 jiya; jiyana wî serdemeke guherînên girîng ên siyasî û çandî li Rojhilata Navîn girt nav xwe. Beşdariyên wî wekî dîroknas, helbestvan û rêber bi sedsalan teşe dane nasnameya Kurd û têgihiştina dîrokê. Ev nivîs jiyana wî, berhemên wî yên sereke û bandora wî ya mayînde li dîroka Kurd vedikole.!Dîtina destnivîseke kevnar bi nivîsa Kurdî ji asta çavan Jiyana destpêkê
Gotarê bixwînin
Mehmûdê Kurd, ku bi navê Mehmûd el-Kurdî an Usta Mehmûd jî tê naskirin, hunermend û pîşesazekî berbiçav ê Kurd ê sedsala 15an bû.
Gotarê bixwînin
Mela Huseynê Bateyî di dîroka edebiyat û çanda Kurdî de kesayetiyeke mezin e. Ew di destpêka sedsala 15an de ji dayik bû.
Gotarê bixwînin
Şêx Obekr kesayetiyeke berbiçav a sedsala 13an e ku jiyan û hînkirinên wî bandoreke mayînde li civaka wî û ji wê wêdetir kirine.
Gotarê bixwînin
Ebûl-Fida (1273–1332) di dîroka zanistên Serdema Navîn de kesayetiyeke berbiçav e. Xebata wî wekî dîroknas û erdnîgar şopeke mayînde li ser famkirina cîhana Îslamî û ji wê wêdetir hişt. Ev nivîs jiyana wî, beşdariyên wî û bandora berdewam a berhemên wî vedikole. Jiyana destpêkê û paşxaneya wî Ebûl-Fida di 1273 de li Dimeşqê ji dayik bû û ji malbateke bi kevneşopiyeke xurt a zanistî bû. Navê wî yê tevahî Îsmayîl ibn Elî ibn Mehmûd bû, lê ew bi navê xwe yê rêzgirtinê, Ebûl-Fida, bi berfirehî tê naskirin.
Gotarê bixwînin
Zimanê Kurdî, ku endamê şaxa Îranî ya zimanên Hînd-Îranî ye, dîroka dewlemend a Kurdan û nasnameya tevlihev a gelê Kurd nîşan dide. Bi zaravayên xwe yên cihêreng û girîngiya xwe ya dîrokî, ziman di avahiya çandî û civakî ya civaka Kurd de roleke bingehîn dilîze. Ev gotar pêşketina zimanê Kurdî, girîngiya wî di civaka îro de û têkiliya wî bi çand û mîrata Kurdistanê ve vedikole.
Gotarê bixwînin
Zimannasiya Erebî dîrokeke dewlemend heye ku gelek alimên ku bingeha lêkolîn û parastina ziman danîne teşe dane wê.
Gotarê bixwînin