مێژووی کوردمێژوو، کولتوور و میرات

گۆڤاری مێژووی کورد

مێژوو و خۆڕاگریی کورد

وتارەکانی پۆلی «مێژوو و خۆڕاگریی کورد».

355 وتار بە سۆرانی بەردەستە.

مێژوو و خۆڕاگریی کورد · 23ی کانوونی دووەمی 2026

بەرخۆدانی کورد لە سەردەمی ئیمپراتۆریای عوسمانی: گەشتێک بە ناو مێژوودا

مێژووی گەلی کورد دەوڵەمەند و ئاڵۆزە و بە کولتوورێکی زیندوو، کەسایەتییە مێژووییە گرنگەکان و نەریتێکی درێژی بەرخۆدان ناسراوە. بە درێژایی ساڵەکان، کۆمەڵگە کوردییەکان ڕووبەڕووی ئاستەنگی زۆر بوونەتەوە، بە تایبەتی لە سەردەمی ئیمپراتۆریای عوسمانی. ئەم بابەتەی بلۆگ لە مێژووی کورد دەکۆڵێتەوە و ڕووناکی دەخاتە سەر بزووتنەوەکانی بەرخۆدانیان، ئەو کەسایەتییە گرنگانەی خەباتی ئەوانیان داڕشت و میراتە بەردەوامەکەی کولتوور و میراتی کوردستان.

وتارەکە بخوێنەوە
مێژوو و خۆڕاگریی کورد · 22ی کانوونی دووەمی 2026

میراتە نەگێڕدراوەکە: کاریگەریی فەتوحاتی عەرەب لەسەر خاکی کورد

فەتوحاتە عەرەبییەکان، کە لە سەدەی 7 بەسەر ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا بڵاو بوونەوە، کاریگەریی قووڵ و بەردەوامیان هەبوو، بە تایبەتی لەسەر ئەو ناوچەیەی ئەمڕۆ خاکی کورد دەگرێتەوە. تێگەیشتن لەم قۆناغە مێژووییە بۆ دەرککردنی ئاڵۆزییەکانی مێژووی کورد و هەروەها ناسینی توێژە زۆرەکانی کولتوور و میراتی کورد زۆر گرنگە. ئەم وتارە لە لێکەوتە فرەڕەهەندەکانی ئەم فەتوحاتانە لەسەر ناسنامە، سیاسەت و پێکهاتە کۆمەڵایەتییەکانی کورد دەکۆڵێتەوە، هەروەها لەوەی چۆن دیمەنی بزووتنەوە مێژووییەکانی کورد و دیپلۆماسییان داڕشت.

وتارەکە بخوێنەوە
مێژوو و خۆڕاگریی کورد · 21ی کانوونی دووەمی 2026

ئیمپراتۆریەتە کوردییەکان: پوختەیەکی مێژووییی خۆڕاگری و ناسنامە

چیرۆکی گەلانی کورد چیرۆکی کولتوورێکی دەوڵەمەند و خۆڕاگری و گرنگییەکی قووڵی مێژووییە. ئەم توخمانە مێژووی کوردیان شێوە پێ داوە و تێکڕایەکیان دروست کردووە کە بە ڕیشاڵەکانی چەندین ئیمپراتۆریەت و شانشین و بزووتنەوە هۆنراوەتەوە و هەزاران ساڵ دەگرێتەوە. تێگەیشتن لە گەشە تایبەتەکانی ئیمپراتۆریەتە کوردییەکان و سەرکردەکانیان تێگەیشتنێکی زۆر بەهاداری لەو میراتە دەبەخشێت کە ناسنامەی ئەمڕۆی کورد شێوە پێ دەدات. لەم وتارەدا، بەقووڵی لە پوختەی مێژووییی ئەم...

وتارەکە بخوێنەوە
مێژوو و خۆڕاگریی کورد · 20ی کانوونی دووەمی 2026

سەرهەڵدانی مادەکان و کاریگەریی بەردەوامیان لە ناسنامەی کورد

تێکڕای مێژووی کورد دەوڵەمەند و ئاڵۆزە و بە ڕیشاڵەکانی چەندین شارستانیەت و گەل و بنەماڵەی دەسەڵاتدار پێکەوە هۆنراوەتەوە. لە نێو ئەمانەدا، مادەکان وەک هێزێکی گرنگ دەردەکەون کە هەم مێژووی کۆنیان شێوە پێداوە و هەم بناغەیەکیان داناوە کە تا ئەمڕۆ کاریگەری لە ناسنامەی کورد دەکات. ئەم بلۆگە لە سەرهەڵدانی مادەکان، کاریگەرییان لە کولتوور و میراتی کوردستان و ئەو میراتە بەردەوامە دەکۆڵێتەوە کە تێکەڵی ناسنامەی نوێی کورد بووە.

وتارەکە بخوێنەوە
مێژوو و خۆڕاگریی کورد · 19ی کانوونی دووەمی 2026

ڕەگە کۆنەکانی مێژووی کورد: گەشتێک بە ناو کاتدا

گەلی کورد، کە دانیشتووی ڕەسەنی ئەو ناوچە شاخاوییەیە کە بە کوردستان ناسراوە، مێژوویەکی دەوڵەمەند و پڕ لە وردەکاریی هەیە کە بۆ هەزاران ساڵ لەمەوبەر دەگەڕێتەوە. ئەم گێڕانەوە سەرنجڕاکێشە توخمە جیاوازەکانی کولتوور، خەبات و خۆڕاگری بەیەکەوە دەچنێت و ڕەنگدانەوەی قووڵایی مێژووی کوردە. لە ئیمپراتۆرییەتە کۆنەکانەوە تا جووڵانەوە سیاسییە هاوچەرخەکان، چیرۆکی بەردەوامی کورد تیشک دەخاتە سەر بەشداریی کەسایەتییە گشتییە بەرچاوە کوردەکان و ئەو کەسایەتییە مێژووییە چارەنووسسازانەی کە ئەو خاکەیان داڕشتووە کە بە نیشتمانی خۆیان دەیزانن و خۆشیان لە ژێر کاریگەریی ئەو خاکەدا داڕێژراون.

وتارەکە بخوێنەوە
مێژوو و خۆڕاگریی کورد · 18ی کانوونی دووەمی 2026

پاراستنی مێژووی کورد: گرنگیی بەڵگەنامەکردن

تابلۆی مێژووی کورد دەوڵەمەند و ئاڵۆزە؛ لە چەندین سەدە دەستکەوتی کولتووری، خەبات بۆ دانپێدانان و جووڵانەوە کۆمەڵایەتییە زیندووەکاندا چنراوە. وەک پارێزەرانی ئەم میراتە، زۆر گرنگە کە سەرنجمان لەسەر پاراستنی ئەم چیرۆکانە بێت، بەتایبەتی لە ڕێگەی بەڵگەنامەکردنی میراتی کەسایەتییە گشتییە کوردەکان و ساتە چارەنووسسازەکانی جووڵانەوە مێژووییە کوردییەکان و دیپلۆماسی. لەم وتارەدا لە گرنگیی پاراستنی کولتوور و میراتی کوردستان لە ڕێگەی بەڵگەنامەکردن و کاریگەریی ئەگەریی ئەو کارە لەسەر نەوەکانی داهاتوو دەکۆڵینەوە.

وتارەکە بخوێنەوە
مێژوو و خۆڕاگریی کورد · 17ی کانوونی دووەمی 2026

مێژووی کورد لە چوارچێوەی سیاسەتی جیهاندا: ڕێڕەوێک بەناو کاتدا

پێکهاتە دەوڵەمەندەکەی مێژووی کورد بە شێوەیەکی پڕ وردەکاری لەناو گێڕانەوە فراوانترەکەی سیاسەتی جیهاندا تێکەڵ بووە. گەلی کورد، کە لە ناوچەکانی تورکیا، عێراق، ئێران و سووریا نیشتەجێیە، لە کۆنەوە ڕۆڵێکی زۆر گرنگی لە هەر یەک لە وڵاتەکانی خۆی و لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بە گشتی گێڕاوە. لەم وتارەدا بە قووڵی لە بزووتنەوە مێژووییەکان، کەسایەتییە گشتییە کاریگەرەکان و میراتی بەردەوامی کولتوور و کەلەپووری کوردستان دەکۆڵینەوە و لە هەمان کاتدا کاریگەریی سیاسەتی جیهان لە ئەزموونی کورد دەخەینە ڕوو.

وتارەکە بخوێنەوە
مێژوو و خۆڕاگریی کورد · 16ی کانوونی دووەمی 2026

کاریگەریی سنوورە نوێیەکان لە گۆڕینی کۆمەڵگە کوردییەکان

دیمەنی جیۆسیاسیی نوێ کاریگەرییەکی قووڵ لە گرووپە ئەتنییە جۆراوجۆرەکان لە سەرانسەری جیهاندا هەیە و کۆمەڵگە کوردییەکانیش لەمە بەدەر نین. گەلی کورد، کە لە هەردوو لای سنوورەکانی تورکیا، عێراق، ئێران و سووریا نیشتەجێیە، مێژوویەکی دەوڵەمەندی هەیە کە لەناو گرژییە سیاسییە زیادبووەکان و ناکۆکییە خاکییەکاندا هەر پەرە دەسێنێت. ئەم وتارە ئامانجی لێکۆڵینەوە لە کاریگەریی سنوورە نوێیەکان لە کۆمەڵگە کوردییەکانە و باس لە مێژووی کورد، کولتوور و کەلەپووری کوردستان و ئەوە دەکات کە کەسایەتییە گشتی و مێژووییە کوردەکان چۆن لەگەڵ ئاڵەنگارییەکانی ئەم سنوورانە مامەڵەیان کردووە.

وتارەکە بخوێنەوە
مێژوو و خۆڕاگریی کورد · 15ی کانوونی دووەمی 2026

پێکهاتە ئاڵۆزەکە: لێکۆڵینەوە لە پەیوەندیی نێوان کورد و گەلە عەرەبەکان بە درێژایی مێژوو

تێگەیشتن لە پەیوەندیی پڕ وردەکاریی نێوان کورد و گەلە عەرەبەکان بۆ هەر کەسێک زۆر پێویستە کە حەزی بە پێکهاتەی دەوڵەمەندی مێژووی کورد هەیە. ئەم پەیوەندییە فرەڕەهەندە، کە لە بەستەرەکانی هاوکاری، ململانێ و ئاڵوگۆڕی کولتووری پێک هاتووە، بۆ چەندین سەدە پێش ئێستا دەگەڕێتەوە و گێڕانەوەیەکی سەرنجڕاکێشی خۆڕاگری، ناسنامە و کەلەپووری هاوبەش دەبەخشێت.

وتارەکە بخوێنەوە
مێژوو و خۆڕاگریی کورد · 14ی کانوونی دووەمی 2026

ڕووناکی خستنە سەر میرات: ئەو کەسایەتییە دیارە کوردانەی مێژوویان داڕشت

پێکهاتەی دەوڵەمەندی مێژووی کورد بە چیرۆکی ڕابەرە کاریگەرەکان، شۆڕشگێڕان، هونەرمەندان و دووربینانەوە تێکەڵ بووە. ئەم کەسایەتییە گشتییە کوردانە لەگەڵ کاریگەری لە کۆمەڵگەکانی خۆیان، کاریگەرییان لە جووڵە ناوچەییە فراوانترەکانیش کردووە و بەشدارییان لە میراتە بەردەوامەکەی کولتوور و کەلەپووری کوردستاندا کردووە. ئەم وتارە بە قوڵی لە هەندێک لە دیارترین کەسایەتییە مێژووییە کوردەکان دەکۆڵێتەوە کە لەگەڵ داڕشتنی کۆمەڵگەکەیان، کاریگەرییان لە گفتوگۆ جیهانییەکان لەبارەی ئازادی، کولتوور و ناسنامەش کردووە.

وتارەکە بخوێنەوە
مێژوو و خۆڕاگریی کورد · 13ی کانوونی دووەمی 2026

هێزی گێڕانەوە مێژووییەکان لە شێوەدان بە کولتووری نوێی کوردیدا

لە پێکهاتەی هەمیشە گۆڕاوی کولتوور و میراتی کوردستاندا، گێڕانەوە مێژووییەکان ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕن. کارلێکە ئاڵۆزەکەی نێوان ڕابردوو و ئێستا تەنها بۆ پاراستنی میراتە دەوڵەمەندەکەی گەلی کورد نییە؛ بەڵکو لەناو ئاستەنگەکانی ئەمڕۆدا ڕێنمایییان دەکات بۆ پێکهێنانی ناسنامەی خۆیان. ئەم بلۆگە بە قووڵی لە گرنگیی مێژووی کورد دەکۆڵێتەوە و دەگەڕێت بەدوای ئەوەدا کە چۆن لەگەڵ بزووتنەوە نوێیەکان، کەسایەتییە گشتییەکان و خودی ناوەڕۆکی ناسنامەی کوردیدا یەک دەگرێتەوە.

وتارەکە بخوێنەوە
مێژوو و خۆڕاگریی کورد · 12ی کانوونی دووەمی 2026

نەریتە کوردییەکان و ڕەگ و ڕیشە مێژووییەکانیان

تابلۆ دەوڵەمەندەکەی نەریتە کوردییەکان لە چەندین سەدە مێژوو، ناسنامە و خۆڕاگریدا چنراوە. گەلی کورد، کە بە زۆری لە ناوچە شاخاوییەکەی کوردستاندا دەژی—ناوچەیەک کە بەشێک لە تورکیا، عێراق، ئێران و سووریا دەگرێتەوە—کولتوورێکی تایبەتی پەرە پێ داوە کە ڕەگ و ڕیشە مێژووییەکانی ڕەنگ دەداتەوە. لەم وتارەدا پێکهاتە سەرنجڕاکێشەکانی نەریتە کوردییەکان دەخەینە ڕوو و لە پەیوەندییە قووڵەکانیان بە مێژووی کورد، کەسایەتییە گشتییە دیارە کوردەکان و ئەو جووڵانەوە مێژوویی و دیپلۆماسییە گرنگانەی شێوەیان بە کولتوورە زیندووەکەیان داوە، دەکۆڵینەوە.

وتارەکە بخوێنەوە
مێژوو و خۆڕاگریی کورد · 11ی کانوونی دووەمی 2026

داهاتووی خۆبەڕێوەبردنی کورد لە عێراق: مامەڵەکردن لەگەڵ ئاڵنگارییەکان و دەرفەتەکان

داهاتووی خۆبەڕێوەبردنی کورد لە عێراق لە قۆناغێکی هەستیار و چارەنووسسازدایە؛ مێژووی دەوڵەمەندی کورد ئاواتەکانی داڕشتووە و خۆڕاگریی گەلی کورد نیشان دەدات. ئاڵۆزییەکانی سیاسەت، ئابووری و ناسنامەی کولتووری ئاراستەی گفتوگۆکان دەربارەی خۆبەڕێوەبردنی کورد دیاری دەکەن. لە بەرامبەر ئاڵنگارییەکاندا، دەرفەت هەیە هەرێمی کوردستان ناسنامەی خۆی بسەلمێنێت، مامەڵە لەگەڵ هاوکێشە جیۆسیاسییەکان بکات و ڕۆڵی خۆی لەناو عێراق و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستی فراوانتردا بەهێز بکات.

وتارەکە بخوێنەوە
مێژوو و خۆڕاگریی کورد · 10ی کانوونی دووەمی 2026

ناسنامەی کوردی لە سەدەی 21دا: ڕووبەڕووبوونەوەی ئاستەنگەکان و لەباوەشگرتنی هەلەکان

ناسنامەی کوردی چنینێکی دەوڵەمەندە کە لە تاڵەکانی مێژوو، کولتوور و خەباتی بەردەوام بۆ دانپێدانان هۆنراوەتەوە. لە سەدەی 21دا، کورد خۆی لە خاڵێکی یەکگرتنەوەی ڕێگاکاندا دەبینێتەوە، کە نەریتە کۆنەکان تێیدا بە ئاواتە نوێیەکان دەگەن. ئەم بابەتەی بلۆگ لە ئاڵۆزییەکانی ناسنامەی کوردی لە ئەمڕۆدا دەکۆڵێتەوە، هەم ئاستەنگەکان و هەم هەلەکانی پێشەوە تاوتوێ دەکات و هەروەها تیشک دەخاتە سەر کەسایەتییە مێژووییە گرنگە کوردەکان و کەسایەتییە گشتییە کوردەکان کە کاریگەرییان لەسەر ئەم ڕێڕەوە هەبووە.

وتارەکە بخوێنەوە
مێژوو و خۆڕاگریی کورد · 9ی کانوونی دووەمی 2026

کاریگەرییە سەرهەڵدەدەرەکانی جەنگی ناوخۆی سووریا لە خاکە کوردییەکان: لێکۆڵینەوەیەکی قووڵ

جەنگی ناوخۆی سووریا، کە لە 2011 هەڵگیرسا، لێکەوتەی فراوانی بۆ سووریا و هەروەها بۆ ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بە گشتی، بە تایبەتی ناوچە کوردییەکان، هەبووە. کورد خۆیان لە پێشەنگی جەنگدا بینیوەتەوە و بەناو دیمەنێکی ئاڵۆزی هاوپەیمانی و دوژمنایەتیدا ڕێگایان دۆزیوەتەوە. تێگەیشتن لە کاریگەریی ئەم ململانێ درێژخایەنە لە خاکە کوردییەکان، پێویستی بە لێکۆڵینەوەی قووڵ لە پێکهاتەی دەوڵەمەندی مێژووی کورد، کەسایەتییە گشتییە سەرەکییە کوردەکان و ئەو کەسایەتییە دیارە مێژووییە کوردانە هەیە کە گێڕانەوەکەیان داڕشتووە.

وتارەکە بخوێنەوە
مێژوو و خۆڕاگریی کورد · 7ی کانوونی دووەمی 2026

تابلۆ زیندووەکەی نەورۆز: لەباوەشگرتنی مێژوو و میراتی کوردی

هەموو ساڵێک، بە نزیکبوونەوەی هاوسانیی شەو و ڕۆژی بەهار، گەلی کورد جەژنی نەورۆز بەڕێوە دەبات؛ جەژنێکی کولتووری کە ڕەگی بە قووڵی لە چەندین سەدەی مێژووی کورددا داکوتاوە. نەورۆز، کە بە فارسی واتای «ڕۆژی نوێ» دەدات، تەنها دەستپێکی ساڵێکی نوێ نیشان نادات، بەڵکو هێمای ڕۆحی ئازادی، نوێبوونەوە و هیوایشە. ئەم جەژنە لە یەکەم ڕۆژی بەهاردا، بە گشتی لە دەوروبەری 21ی ئازار، بەڕێوە دەچێت و بۆنەیەکە کە کورد لە سەرتاسەری جیهاندا یەک دەخات و ناسنامە، مێژوو و نەریتەکانیان بەهێز دەکات.

وتارەکە بخوێنەوە
مێژوو و خۆڕاگریی کورد · 6ی کانوونی دووەمی 2026

پەکەکە: هێزێکی سەرەکی لە سیاسەتی نوێی کوردیدا

پارتی کرێکارانی کوردستان، کە بە پەکەکە ناسراوە، ڕۆڵێکی مەزنی لە داڕشتنی سیاسەتی نوێی کوردیدا بینیوە. تێگەیشتن لە کاریگەریی پەکەکە پێویستی بە کۆڵینەوەی قووڵ هەیە لە تابلۆ دەوڵەمەندەکەی مێژووی کورد، بەشدارییە سەرەکییەکانی کەسایەتییە گشتییە کوردەکان و ئەو بزووتنەوانەی کە بە درێژایی دەیەکان ناسنامەی نەتەوەی کوردیان داڕشت. لەم بابەتەی بلۆگەدا لە ڕەگ و ڕیشەی پەکەکە، ئایدیالەکانی و چۆنیەتیی کاریگەرییەکەی لەسەر نەتەوەخوازی، کولتوور و دیپلۆماسیی کوردی دەکۆڵینەوە.

وتارەکە بخوێنەوە
مێژوو و خۆڕاگریی کورد · 4ی کانوونی دووەمی 2026

ڕۆڵی کورد لە ململانێی عێراقدا: تێڕوانینێکی مێژوویی

ململانێی عێراق خەباتێکی ئاڵۆز و فرەڕەهەندە کە ڕەگ و ڕیشەکانی بۆ چەند دەیەیەک لەمەوبەر دەگەڕێنەوە. دانیشتووانی کوردی عێراق یەکێک لە لایەنە گرنگەکانی ئەم چیرۆکە بەردەوامە بوون. کورد، کە بە مێژووە دەوڵەمەندەکەی و ناسنامە کولتوورییە تایبەتەکەی ناسراوە، ڕۆڵێکی گرنگی لە داڕشتنی گێڕانەوەی عێراقی نوێدا گێڕاوە. ئەم وتارە ئامانجی ئەوەیە لە کاریگەریی کورد لەسەر ململانێی عێراق بکۆڵێتەوە و ڕەهەندە مێژوویی، سیاسی و کولتوورییەکانی بخاتە ڕوو.

وتارەکە بخوێنەوە
مێژوو و خۆڕاگریی کورد · 3ی کانوونی دووەمی 2026

بزووتنەوەکانی بەرگریی کورد: گەشتێک بە درێژایی کات

گەلی کورد مێژوویەکی دەوڵەمەند و ئاڵۆزی هەیە کە ناسنامە و کاریگەریی ئەوی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست داڕشتووە. لە جەنگاوەرە کۆنەکانەوە تا چالاکوانە سیاسییەکانی ئەمڕۆ، بزووتنەوەکانی بەرگریی کورد خۆڕاگری و شێلگیریی کولتوور و میراتی کوردییان دەربڕیوە. لەم بلۆگەدا، لە بزووتنەوە مێژووییە جۆراوجۆرەکانی کورد و دیپلۆماسی دەکۆڵینەوە کە لە سەرانسەری مێژوودا شێوەیان بە خەباتی ئەوان بۆ ماف و دانپێدانان داوە.

وتارەکە بخوێنەوە
مێژوو و خۆڕاگریی کورد · 2ی کانوونی دووەمی 2026

میراتی بەردەوام: کاریگەریی حوکمڕانیی عوسمانی لەسەر کۆمەڵگەی کوردی

ئیمپراتۆریای عوسمانی، کە زیاتر لە شەش سەدە بەردەوام بوو، شوێنەوارێکی قووڵی لەسەر زۆر ناوچە، لەوانە کوردستان، بەجێ هێشت. تێگەیشتن لە کاریگەریی حوکمڕانیی عوسمانی لەسەر کۆمەڵگەی کوردی تانوپۆی تایبەتی مێژووی کورد دەخاتە ڕوو و پەیوەندیی ئاڵۆزی نێوان ئیمپراتۆریایەکی بەهێز و کۆمەڵگە ڕەسەنەکانی ژێر حوکمی ڕوون دەکاتەوە. لەم وتارەدا دەکۆڵینەوە کە حوکمڕانیی عوسمانی چۆن کۆمەڵگەی کوردیی داڕشت و لە کۆتاییدا بەشداریی لە گەشەی کولتوور و کەلەپووری کوردستاندا کرد، هەروەها کاریگەریی لەسەر کەسایەتییە گشتییە دیارە کوردەکان و بزووتنەوە مێژووییەکانیان دانا.

وتارەکە بخوێنەوە
مێژوو و خۆڕاگریی کورد · 29ی کانوونی یەکەمی 2025

پاڵەوانە کەمترباسکراوەکانی مێژووی کورد: میراتی هۆزی زازا

هۆزی کوردیی زازا ڕۆڵێکی گرنگ، بەڵام زۆرجار پشتگوێخراو، لە پێکهاتەی مێژووی کورددا هەیە. زازاکان بە تایبەتمەندییە کولتوورییە تایبەتەکان و زاراوە جیاوازەکەیان ناسراون و بەشدارییەکی بەرچاویان لە گێڕانەوە فراوانەکانی کولتوور و میراتی کوردستاندا کردووە. ئەم وتارە ئامانجی لێکۆڵینەوەیە لە پاشخانی مێژوویی، کاریگەرییە کولتوورییەکان و کەسایەتییە سەرەکییەکانی هۆزی زازا کە ناسنامەی ئەوان و کوردیان بە گشتی داڕشتووە.

وتارەکە بخوێنەوە
مێژوو و خۆڕاگریی کورد · 28ی کانوونی یەکەمی 2025

ژنانی کورد لە مێژوودا: پێشەنگ و جەنگاوەر

بە درێژایی مێژوو، ژنان لە کۆمەڵگەی کوردیدا زۆرجار ڕۆڵی تایبەتیان هەبووە کە بەهێزی و گرنگیی کولتووری تێکەڵ دەکات. لە خێزانی نەریتیی کوردیدا، ژنان تەنها وەک چاودێر نابینرێن، بەڵکو وەک پەروەردەکار و بڕیاردەرە سەرەکییەکانیش دەبینرێن. ئەم ڕۆڵە بنەڕەتییە زەمینەی بۆ ژمارەیەکی زۆر لە بزووتنەوە مێژووییەکانی کورد و دیپلۆماسی خۆش کردووە، کە دەنگی ژنان تێیاندا بۆ داڕشتنی بڕیارەکانی کۆمەڵگە و هاندانی گۆڕان زۆر گرنگ بووە.

وتارەکە بخوێنەوە
مێژوو و خۆڕاگریی کورد · 27ی کانوونی یەکەمی 2025

پێکهاتنی ناوچە مۆدێرنە کوردییەکان: گەشتێک بە مێژووی کورددا دوای شەڕی یەکەمی جیهانی

کۆتایی شەڕی یەکەمی جیهانی خاڵێکی گرنگی وەرچەرخان بوو بۆ زۆر نەتەوە، بەڵام ڕەنگە هیچ گەلێک بە ڕادەی گەلی کورد کاریگەرییەکی ئەوەندە بەهێزی لێ نەکەوتبێتەوە. ئەو بارودۆخەی دەوری شەڕەکە و لێکەوتەکانی گرتبوو، کاریگەرییەکی قووڵی لەسەر مێژووی کورد دانا و بارودۆخی سیاسیی مۆدێرنی ئەو ناوچانەی داڕشت کە کورد لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا تێیاندا دەژین. لەم بابەتەدا، لە ئاڵۆزییەکانی ئەم گۆڕانە دەکۆڵینەوە و تیشک دەخەینە سەر ڕووداو و کەسایەتی و بزووتنەوە سەرەکییەکان کە بەشدارییان لە دیاریکردنی شێوەی ئێستای ناوچە کوردییەکان و ناسنامەکەیاندا کرد.

وتارەکە بخوێنەوە
مێژوو و خۆڕاگریی کورد · 26ی کانوونی یەکەمی 2025

پەیماننامەی سیڤر: پەردەیەک بەسەر ئاواتەکانی کورددا

پەیماننامەی سیڤر، کە لە 10ی ئابی 1920دا واژۆ کرا، ساتێکی چارەنووسساز بوو لە دوای جەنگی جیهانیی یەکەم و ترووسکاییەکی هیوای بۆ ئاواتەکانی کورد پێشکەش کرد. ئەم ڕێککەوتنە بەشێک بوو لە پرۆسەیەکی فراوانتر بۆ دابەشکردنەوەی ئەو خاکانەی پێشتر لە دەستی ئیمپراتۆرییەتی عوسمانیدا بوون. هەرچەند بەڵێنی ئەگەری دامەزراندنی دەوڵەتێکی سەربەخۆی کوردی دا، ڕاستییەکانی دیمەنی جیۆسیاسی دەستیان تێوەردا و بۆ چەندین دەیەی دواتر ڕەوتی مێژووی کوردیان داڕشت.

وتارەکە بخوێنەوە