Kovara dîroka Kurdan
Gotarên di beşa Kesayetiyên Navdar ên Kurd de.
546 gotar bi Kurmancî amade ne.
Mehwî di 1830 de ji dayik bû û di 1906 de mir; Mehwî — ku navê wî yê tevahî Mela Mihemed Osman Belxî, an Mela Mihemed kurê Mela Osman Belxî bû
Gotarê bixwînin
Di dîmena hunerî ya jîndar a Îrana Qacarî de, ku kevneşopî li wir bi bayên nûjenkirinê re rûbirû dibû, Mîrza Mihemed Reza Kelhor wekî kesayetiyeke mezin a xweşnivîsiya Farisî radiweste.
Gotarê bixwînin
Welî Dêwane di 1826 de ji dayik bû û di 1881 de ji vê dinyayê çû; navê wî yê tevahî Welîd Kewixa Mihemed bû û ew yek ji kesayetiyên herî dilbandor ên edebiyata Kurdî ya sedsala 19 ye.
Gotarê bixwînin
Hesen Elî Xan Gerrûsî di 1820 de ji dayik bû, bi navên Emîr Nîzam Gerrûsî an Salar-e Leşker jî dihat nasîn û dewletmêrekî Kurd bû ku jiyana wî serdemên desthilata sê padîşahên Qacar vedigirtin.
Gotarê bixwînin
Hecî Qadirê Koyî di destpêka sedsala 19 de, di nav aliyên dihilweşiyan ên Împaratoriya Osmanî de, ji dayik bû. Koyî tenê wekî helbestvanekî derneket; dîtineke pêşerojê hebû û agirê netewetiya Kurdî pê xist.
Gotarê bixwînin
Cefer Qulî Xan wekî desthilatdarê bi bandor ê dawî yê Xanatiya Xoyê li bakurrojavayê Îranê navdar bû, lê piştre bi têkçûn, sirgûnî û guhertineke dramatîk a hevalbendiyan re rû bi rû ma
Gotarê bixwînin
Mistefa Begê Sahibqiran, ku bi mexlesa xwe Kurdî zêdetir tê nasîn. Kurdî nêzî 1806 an 1812 li Silêmaniyê ji dayik bû û yek ji stûnên bingehîn ên edebiyata nûjen a Kurdî ye.
Gotarê bixwînin
Mewlewî Tawgozî wekî kesayetekî ronî di dîroka edebî û manewî ya Kurdî de derket. Di 1806 de ji dayik bû û di 1882 de çû ji dinyayê, Mewlewî
Gotarê bixwînin
Mah Şeref Xanim Mastûre Erdelan wekî ronahiya serînetewandina fikrî derket. Di 1805 de li Sineyê ji dayik bû.
Gotarê bixwînin
Bedirxan Beg (1803–1869), desthilatdarê mîratî yê dawî yê Mîrektiya Botan, di dîroka Kurdî de semboleke tevlihev e.
Gotarê bixwînin
Selîm, ku bi navê xwe yê tevahî Ebdurrehman Begê Sahibqiran tê nasîn, kevirê bingehîn ê mîrata edebî ya Kurdî ye.
Gotarê bixwînin
Nalî, ku navê wî yê tevahî Mela Xidir Ehmed Şaweysî Mîkayalî bû, tenê sembolekî edebî nîne; ew nîşana serhildana çandî û ronahiya fikrî ya Kurdan e.
Gotarê bixwînin
Îbrahîm Paşa el-Delatî, waliyekî Kurd ê di nav serhildan û reformê de li Dimeşqa Osmanî ya dawiya sedsala 18an rêya xwe dît.
Gotarê bixwînin
Hayder Xan Zengene wekî rayedarekî bilind ê bi eslê Kurd di xurtkirina desthilatdariya xanedana Zend de kesayetiyeke sereke bû.
Gotarê bixwînin
Elî Teremaxî di pêşketina kevneşopiya hizrî ya Kurd de kesayetiyeke bingehîn e. Ew di dawiya sedsala 17 an destpêka sedsala 18an de geş bû.
Gotarê bixwînin
Di bin siya çiyayên bilind ên Zagrosê de, ku împaratorî li hev diketin û eşîr çarenûsên xwe diafirandin, Ebdullah Paşa Bacelan (nîveka sedsala 18an) wekî rêberekî xurt ê Kurd radiwesta
Gotarê bixwînin
Di dehlên kesk ên parêzgeha Kirmaşanê ya Îranê de, ku çiyayên Zagrosê çîrokên kevnar ên berxwedêrî û evînê dipistînin, Yeqûb Maydeştî wekî kesayetiyeke ronî di dîroka edebiyata Kurdî de derket holê.
Gotarê bixwînin
Mehmûd Bayazîdî (1797–1859), ku bi Kurdî Mehmûdê Bazîdî tê naskirin, di parastin û tomarkirina ziman, dîrok û çanda Kurdî de kesayetiyeke bingehîn e.
Gotarê bixwînin
Ehmed Beg Komasî (1796–1877) wekî dengekî dilêş ê kevneşopiya edebî ya Kurdî derket holê. Bi Kurdî wekî ئەحمەد بەگی کۆماسی tê naskirin,
Gotarê bixwînin
Di tomarên dîroka Îranê ya sedsala 19an de, kêm kesayetî lihevketina tevlihev a dilsoziya eşîrî, şiyana leşkerî û manevrayên siyasî bi qasî Ezîz Xan Mukrî (1792–1871) bi zindîtî nîşan didin.
Gotarê bixwînin
Lêkolîna jiyan û serdema Ellahqulî Xan Zengene: waliyekî Kurd li Îrana aloz a sedsala 18an
Gotarê bixwînin
Xulam Rada Xan Erkevazî (nêzî 1765–1834), ku bi navê Xulamreza Xan Erkevazî jî tê naskirin, di dîroka edebiyata Kurdî de çirayek e.
Gotarê bixwînin
Merûf Nodeyî di dîroka çandî û hizrî ya gelê Kurd de kesayetiyeke girîng e.
Gotarê bixwînin
Elmas Xanê Kenuleyî di dîroka Farisî de kesayetiyeke girîng e ku jiyana wî piraniya sedsala 18an girt nav xwe.
Gotarê bixwînin