گۆڤاری مێژووی کورد
1586 وتار بە سۆرانی بەردەستە.
هوشەنگ و تەهموورەس، پاشا پاڵەوانە کولتوورییە سەرەتاییەکانی شانامە: دۆزینەوەی ئاگر و جەژنی سەدە، و تەهموورەسی دێوبەند کە بەهرەی نووسینی بەدەست هێنا.
وتارەکە بخوێنەوە کەیکاووس، پاشا لووتبەرز و پڕکەموکوڕییە کەیانییەکەی شانامە: کارەساتی مازەندەران، فڕین بەرەو ئاسمان و کارەساتی کوڕەکەی سیاوەش.
وتارەکە بخوێنەوە ئەفراسیاب، پاشای تووران و دوژمنە سەرسەختە مەزنەکەی ئێران لە شانامە: دەستبەسەرداگرەکەی سیاوەشی کوشت و لە لایەن نەوەی خۆی، کەیخوسرەو، لەناو برا.
وتارەکە بخوێنەوە منوچەهر، پاشای پێشدادیی شانامە کە تۆڵەی ئیرەجی سەندەوە، دەستی بە شەڕی درێژی ئێران و تووران کرد و لە سەردەمی سەرهەڵدانی سام و زاڵ و ڕۆستەمدا فەرمانڕەواییی کرد.
وتارەکە بخوێنەوە فراشۆکەرتی، کۆتایی زەمانی زەردەشتی: نوێکردنەوەی کۆتاییی جیهان، سەوشیانتی ڕزگارکەر، هەستانەوەی مردووان، ڕووباری کانزای تواوە و شکستی خراپە.
وتارەکە بخوێنەوە ئاراشی تیرهاوێژ (ئاراشی کەمانگیر)، پاڵەوانە ئێرانییەکەی کە ژیانی خۆی خستە ناو یەک تیرهاویشتن لە چیای دەماوەندەوە بۆ دیاریکردنی سنوورێکی دادپەروەرانە و ئازادکردنی گەلەکەی.
وتارەکە بخوێنەوە سراوشا (سروش)، یەزاتای زەردەشتیی گوێڕایەڵی و ویژدان: نێردراوی خودایی کە بە شەو شەڕی دێوەکان دەکات و لە پردی چینڤات ڕۆح دەپارێزێت.
وتارەکە بخوێنەوە دێوەکانی ئەفسانەی ئێرانی: دەئێڤە خزمەتکارەکانی ئەهریمەن، دێوی سپیی مازەندەران کە ڕۆستەم دەیکوژێت و ئاکڤان دێوی فێڵباز.
وتارەکە بخوێنەوە تیشتریا، یەزەتای زەردەشتیی ئەستێرەی باران (ئەستێرەی سیریۆس)، کە بۆ ئازادکردنی ئاوەکان دژ بە ئەپەۆشای دێوی وشکەساڵی دەجەنگێت و لە جەژنی تیرەگاندا ڕێزی لێ دەگیرێت.
وتارەکە بخوێنەوە ڤەرەثرەغنا، یان بەهرام، یەزەتای زەردەشتیی سەرکەوتن؛ دە بەرجەستەبوونە درەوشاوەکەی، ڕەگە کۆنە هیندی و ئێرانییەکانی و ئاتەش بەهرامی ئاگری سەرکەوتن.
وتارەکە بخوێنەوە فەراوەهەر، هێمای بازنە باڵدارەکەی ئایینی زەردەشتی؛ ڕەچەڵەکە کۆنەکانی، مانا جێی مشتومڕەکانی و بووژانەوەی ئەمڕۆی وەک نیشانەی ناسنامەی گەلە ئێرانییەکان.
وتارەکە بخوێنەوە بیژەن و مەنیژە، چیرۆکە گەورەکەی خۆشەویستیی شاهنامە؛ پاڵەوانێکی ئێرانی، شازادەیەکی تورانی، بەندیخانەیەکی چاڵ و ڕزگارکردنێکی ئازایانە بە سەرکردایەتیی ڕۆستەم.
وتارەکە بخوێنەوە ئەسفەندیار، شازادە برین‌نەهاتووەکەی شاهنامە و پاڵەوانی باوەڕی زەردەشت، بەهۆی بەڵێن‌شکاندنی باوکیەوە تووشی دووئێلێکی کوشندە لەگەڵ ڕۆستەم بوو.
وتارەکە بخوێنەوە کەیخوسرەو، نموونەی پاشا دادپەروەرەکەی شاهنامە و کوڕی سیاوەش، تۆڵەی باوکی کردەوە و لە شەڕە گەورەکەی دژ بە توران سەرکەوت؛ دواتر لە چیاکاندا ون بوو.
وتارەکە بخوێنەوە سیاوەش، شازادە پاکەکەی شاهنامە، بێزیان بە ئاگردا تێپەڕی، بەڵام لە دوورەوڵاتیدا خیانەتی لێ کرا و شەهید بوو؛ لە خوێنە ڕژاوەکەی گوڵێک ڕوا.
وتارەکە بخوێنەوە سۆهراب، کوڕە تراژیدییەکەی ڕۆستەمی پاڵەوان لە شاهنامەدا، کە باوکی خۆی بە نەزانی لە شەڕی تاک بە تاکدا کوشتی: دڵتەزێنترین چیرۆکی حەماسەی گەلە ئێرانییەکان.
وتارەکە بخوێنەوە ئەمەشە سپەنتەکان، حەوت نەمرە بەخشندەکەی ئایینی زەردەشتی: دەرکەوتنە پیرۆزەکانی ئەهورا مەزدا کە پەروەردگاری دانا جیهانی لە ڕێگەیانەوە خوڵقاند و بەڕێوەی دەبات.
وتارەکە بخوێنەوە ئەهریمەن، یان ئەنگرا مەینیو، ڕۆحە وێرانکەرەکەی ئایینی زەردەشتی، نەیارە گەردوونییەکەی ئەهورا مەزدا و هێزە تاریکەکەی پشت زەحاکی ستەمکاری ماردارە.
وتارەکە بخوێنەوە ئەهورا مەزدا، پەروەردگاری دانا، خودای باڵای ئایینی زەردەشتی، خوڵقێنەری هەموو چاکە و نەیاری ئەهریمەنە، و ڕەنگدانەوەی قووڵی لە جیهانی کوردی و ئێزدیدا هەیە.
وتارەکە بخوێنەوە زەردەشت، یان زەرەتوشترا، پێغەمبەرە کۆنە ئێرانییەکە کە ئەهورا مەزدای پەروەردگاری دانا و ململانێی چاکە و خراپەی فێر کرد؛ کورد ئەمڕۆ ئایینەکەی دەبووژێننەوە.
وتارەکە بخوێنەوە ئەناهیتا خوداوەندەی مەزنی ئێرانیی ئاوەکان، پیتوبەڕەکەت و سەروەرییە؛ لە تەنیشت میترا پەرستراوە و لە کانییە پیرۆزەکانی کوردستاندا دەنگ دەداتەوە. ئەفسانەکە بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە میترا، یان میهر، خودای کۆنی ئێرانیی پەیمان، ڕووناکی و خۆرە؛ لە میهرگان و یەلدا ڕێزی لێ دەگیرێت و لە ڕێزگرتنی کوردی لە خۆردا دەنگ دەداتەوە. ئەفسانەکە بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە زاڵ پاڵەوانە سپیپرچەکەی شاهنامەیە کە لە کاتی لەدایکبووندا بەجێ هێڵرا و سیمرغ پەروەردەی کرد و بووە باوکی ڕۆستەم. ئەفسانە ئێرانییەکە بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە شاهنامە، کتێبی پاشاکانی فیردەوسی، حەماسەی مەزنی ئێرانییە لە پشتی زەحاک، کاوە، فەریدون و ڕۆستەم. شیعرەکە و میراتە کوردییەکەی بناسە.
وتارەکە بخوێنەوە