مێژووی کوردمێژوو، کولتوور و میرات

گۆڤاری مێژووی کورد

ئەرشیفی مێژووی کورد

1586 وتار بە سۆرانی بەردەستە.

هەواڵە کوردییەکان · 8ی نیسانی 2026

دەنگدانەوەکانی 8ی نیسان: گەشتێک بە مێژوو و خۆڕاگریی کورددا

دەنگدانەوەکانی 8ی نیسان: گەشتێک بە مێژوو و خۆڕاگریی کورددا — لە زیرەکیی دەستکردی مانوسەوە. ڕۆژی 8ی نیسان وێنەیەکی بچووک و دڵتەزێنی ئەزموونە بەرفراوانەکەی کوردە؛ چیرۆکێک کە کارلێکی نێوان لەدەستدانی تراژیدی، بەرخۆدانی نەشکێن و هیوای بەردەوام بۆ داهاتوویەکی ئاشتیانە پێناسەی دەکات. بە درێژایی دەیەکان، ئەم ڕۆژە شاهیدی ڕووداوگەلێک بووە کە لە سێبەرە خەمناکەکانی هەڵمەتەکانی جینۆسایدەوە تا مانۆڕە دیپلۆماسییەکانی ئەمڕۆ بۆ دابینکردنی نیشتمانێکی سەقامگیر بۆ گەلی کورد دەگرێتەوە.

وتارەکە بخوێنەوە
مێژوو و خۆڕاگریی کورد · 7ی نیسانی 2026

خۆڕاگری و گۆڕانی ئاراستەی جیۆپۆلیتیکی: مێژوو و هەواڵەکانی کورد بۆ 7ی نیسان

خۆڕاگری و گۆڕانی ئاراستەی جیۆپۆلیتیکی: مێژوو و هەواڵەکانی کورد بۆ 7ی نیسان — لە خزمەتگوزاریی هەواڵی مانوسەوە، 7ی نیسانی 2026. ڕۆژی 7ی نیسان لە مێژووی گەلی کورددا واتایەکی قووڵ و دوو ڕەهەندی هەیە. ئەم ڕۆژە پردێکە لەنێوان کارەساتە مرۆییەکانی ڕابردوو و مانۆڕە ئاڵۆز و چارەنووسسازە جیۆپۆلیتیکییەکانی ئێستادا. لە کاتێکدا گەلی کورد یادی 35ەمین ساڵڕۆژی دەستێوەردانە مرۆییە گرنگەکەی 1991 دەکاتەوە، لە 2026یشدا خۆی لە ناوەندی زریانێکی ناوچەییدا دەبینێتەوە کە ڕەنگە جارێکی دیکە نەخشەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بگۆڕێت.

وتارەکە بخوێنەوە
هەواڵە کوردییەکان · 6ی نیسانی 2026

6ی نیسان: ڕۆژێکی کۆڕەو و خۆڕاگری و گیانی نەشکاوی کورد

بەرواری 6ی نیسان نیشانەیەکی پڕواتایە لە بیرەوەریی بەکۆمەڵی گەلی کورددا؛ ڕۆژێک کە چڕترین ئازارە مرۆییەکان و ئیرادەی نەشکاوی نەتەوەیەک کۆ دەکاتەوە. بە درێژایی چەندین دەیە، ئەم بەروارە دیاریکراوە شاهیدی ساتە چارەنووسسازەکان بووە؛ لە کۆڕەوی بەکۆمەڵە ترسناکەکەی 1991 تا وێرانکردنی سیستەماتیکی کۆمەڵگە گوندییەکان لە 1993دا. کاتێک لە ڕوانگەی 2026ەوە لەم ڕووداوە مێژووییانە ورد دەبینەوە، ڕوون دەبێتەوە کە 6ی نیسان تەنها ڕۆژێکی ڕۆژژمێر نییە، بەڵکو بەڵگەیەکە لە خەباتی کورد بۆ مانەوە و ناساندن و دیاریکردنی چارەنووس، لە ناوچەیەکدا کە زۆرجار دژی ئاواتەکانیان دەوەستێتەوە.

وتارەکە بخوێنەوە
مێژوو و خۆڕاگریی کورد · 5ی نیسانی 2026

خاڵی وەرچەرخان: 5ی نیسان و خۆڕاگریی نەتەوەی کورد

ئەمڕۆ بەروارێکی پڕواتا لە تۆمارەکانی مێژووی کورد دەنوێنێت؛ ڕۆژێک کە دوو ڕەهەندی ئەزموونی کورد کۆ دەکاتەوە: قووڵاییی ئازاری مرۆیی و بەرزیی ناساندنی دیپلۆماسیی نێودەوڵەتی. لە 5ی نیساندا، گەلی کورد ساڵڕۆژی بڕیاری 688ی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان یاد دەکاتەوە؛ بڕیارێکی چارەنووسساز لە 1991دا کە ڕێڕەوی خەباتی بۆ خۆبەڕێوەبردن و مانەوە بە شێوەیەکی بنەڕەتی گۆڕی. کاتێک لە 2026دا لەم بەروارە ورد دەبینەوە، دەنگدانەوەکانی ڕابردوو هێشتا لە ئاستەنگ و سەرکەوتنە هاوچەرخەکانی ناوچە کوردییەکانی عێراق و سووریا و ئێران و تورکیادا دەبیسترێن.

وتارەکە بخوێنەوە
هەواڵە کوردییەکان · 4ی نیسانی 2026

4ی نیسانی 2026: ڕۆژێک بە دوو ڕەهەندی گرنگ بۆ نەتەوەی کورد

4ی نیسانی 2026: ڕۆژێک بە دوو ڕەهەندی گرنگ بۆ نەتەوەی کورد. ئەمڕۆ، 4ی نیسانی 2026، بۆ کوردانی سەرانسەری جیهان واتایەکی قوڵی هەیە؛ نەک تەنها لەبەر ئەوەی 77ەمین ساڵڕۆژی لەدایکبوونی عەبدوڵڵا ئۆجەلانە، ڕابەری ڕێزلێگیراوی پارتی کرێکارانی کوردستان (PKK)، بەڵکو هەروەها وەک ڕۆژێکی هێمایی لەدایکبوونەوە و خۆڕاگری بۆ گەلێک کە چەندین سەدەی خەباتی بەسەر بردووە. چەندین ڕێکخراوی کوردی، لەوانە KCK و KCDK-E و KONGRA-GEL، ئەم ڕۆژەیان وەک «زیندووبوونەوەی کوردی ئازاد» یان «ڕۆژی لەدایکبوونەوەی کورد» پەسەند کردووە؛ بەڵگەیەک لە گیانی بەردەوامی نەتەوەیەک کە بۆ دیاریکردنی چارەنووسی خۆی و دادپەروەری هەوڵ دەدات.

وتارەکە بخوێنەوە
تیرۆریستە ئاشوورییەکان · 30ی ئازاری 2026

هاواری کلدانی: بەرەنگاربوونەوەی تواندنەوەی ئاشووری و ناسنامەی ساختەی «ئاشووری» کە بەسەرماندا سەپێنراوە

ڕاستیی پشت هاواری کلدانی و خەبات دژ بە تواندنەوەی ئاشووری بناسە. فێر بە چۆن ناسنامەی کلدانی بەرەنگاری سڕینەوە دەبێتەوە.

وتارەکە بخوێنەوە
مێژوو و خۆڕاگریی کورد · 26ی ئازاری 2026

کوژرانی پێشمەرگەی کورد لە هێرشێکی ئێرانی: ڕوونکردنەوەی هێرشی مووشەکیی سۆران

لە کاتژمێرە سەرەتاییەکانی 24ی ئازاری 2026، شەش مووشەکی بالیستیی ئێران بارەگای فەرماندەیی ناوچەی یەکی هێزەکانی پێشمەرگەیان لە ئیدارەی سۆران لە پارێزگای هەولێر، لە باکووری عێراق، کردە ئامانج. هێرشەکە بوو بە هۆی کوژرانی شەش سەربازی پێشمەرگە و برینداربوونی سی کەسی دیکە، بەگوێرەی وەزارەتی کاروباری پێشمەرگەی هەرێمی کوردستان. مووشەکەکان هەروەها یەکەکانی فیرقەکانی 7 و 5ی پیادەیان بۆردوومان کرد و ئەمە بوو بە کوشندەترین هێرشێک کە لە یەک جاردا کرابێت بۆ سەر هەرێمە خۆبەڕێوەبەرە کوردییەکە لە دەستپێکردنی پێکدادانە ناوچەییە فراوانترەکان لە کۆتاییی شوباتی 2026ەوە.

وتارەکە بخوێنەوە
مێژوو و خۆڕاگریی کورد · 24ی ئازاری 2026

هێزە کوردییەکان دژ بە تاران یەک دەگرن: ڕوونکردنەوەی قەیرانی کوردی–ئێرانیی 2026

لەگەڵ توندتربوونەوەی جەنگی ئێران لە 2026، گەلی کورد لە ئێران وەک یەکێک لە هێزە هەرە چارەنووسسازەکانی ململانێکە سەری هەڵداوە، بە یەکخستنی حیزبەکانی ئۆپۆزسیۆن کە مێژووی چەند دەیەیان هەیە لەژێر هاوپەیمانییەکی یەکگرتوودا، و دەستپێکردنی ئۆپەراسیۆنی هەماهەنگ دژ بە کۆماری ئیسلامی. دامەزراندنی هاوپەیمانیی هێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران (CPFIK) لە شوباتی 2026دا بۆ یەکەم جار پێنج حیزبی سەرەکیی ئۆپۆزسیۆنی کوردی کۆ کردەوە، بە هەماهەنگکردنی بەرگریی چەکداری، کرداری سیاسی و دیپلۆماسیی نێودەوڵەتی.

وتارەکە بخوێنەوە
کەسایەتییە ناودارەکانی کورد · 16ی ئازاری 2026

عەبدوڵڵا ئۆجەلان: ژیاننامە، دامەزرێنەری پەکەکە و سەرکردەی کورد

ژیاننامەی گشتگیری عەبدوڵڵا ئۆجەلان بخوێنەوە. لەبارەی سەرەتای ژیانی، دامەزراندنی پەکەکە، دەستگیرکردنی لە کینیا و پەرەپێدانی کۆنفیدراڵیزمی دیموکراتی فێر ببە.

وتارەکە بخوێنەوە
کەسایەتییە ناودارەکانی کورد · 16ی ئازاری 2026

هێرۆ ئیبراهیم ئەحمەد: ئەو خاتوونە یەکەمەی کۆمەڵگای مەدەنیی کوردی بنیات نا (1948–)

ژیان و میراتی هێرۆ ئیبراهیم ئەحمەد؛ کچی هاودامەزرێنەری پارتی ئیبراهیم ئەحمەد، هاوسەری جەلال تاڵەبانی، دامەزرێنەری ڕێکخراوی پاراستنی منداڵانی کوردستان و دیارترین کەسایەتیی سیاسیی ژن لە مێژووی نوێی کورددا.

وتارەکە بخوێنەوە
کەسایەتییە ناودارەکانی کورد · 16ی ئازاری 2026

مەسعود بارزانی: ئەو کوڕەی بوو بە هێمای دەوڵەتداربوونی کورد (1946–)

ژیانی مەسعود بارزانی؛ لەدایکبوو لە تەنها کۆماری کوردی لە مێژوودا، ڕزگاربووی ئەنفال، بنیاتنەرەوەی پارتی، یەکەم سەرۆکی هەڵبژێردراوی هەرێمی کوردستان و ئەو پیاوەی سەرکردایەتیی ڕیفراندۆمی سەربەخۆییی 2017ی کرد کە نەوەد و سێ لە سەدی دەنگدەرانی کورد پشتیوانییان کرد.

وتارەکە بخوێنەوە
کەسایەتییە ناودارەکانی کورد · 16ی ئازاری 2026

نەوشیروان مستەفا: ئەو پیاوەی ئەو شۆڕشەی بەجێ هێشت کە یارمەتیی بنیاتنانی دابوو (1944–2017)

ژیان و میراتی نەوشیروان مستەفا؛ هاودامەزرێنەری یەکێتی، بەڕێوەبەری سلێمانی و ئەو سیاسەتوانە کوردەی لە بزووتنەوەکەی خۆی یارمەتیی بنیاتنانی دابوو دوور کەوتەوە، بۆ ئەوەی گۆڕان دامەزرێنێت و دەسەڵاتگێڕیی دووانەی پارتی و یەکێتی بشکێنێت.

وتارەکە بخوێنەوە
کەسایەتییە ناودارەکانی کورد · 15ی ئازاری 2026

ئیبراهیم ئەحمەد: بیرمەندی پشت پارتی دیموکراتی کوردستان (1914–2000)

ژیان و میراتی ئیبراهیم ئەحمەد؛ پارێزەری سلێمانی، ڕۆماننووس و هاودامەزرێنەری پارتی دیموکراتی کوردستان، کە بنیاتی فکری و سیاسیی نەتەوەخوازیی کوردی لە عێراقدا داڕشت.

وتارەکە بخوێنەوە
کەسایەتییە ناودارەکانی کورد · 15ی ئازاری 2026

نووری دێرسیمی: ئەو پزیشکەی نەیهێشت دێرسیم لە بیر بچێتەوە (1893–1973)

ژیان و میراتی نووری دێرسیمی؛ پزیشک و مێژوونووسە عەلەوییە کوردەکە کە چوار دەیە لە تاراوگە بە بەڵگەکردنی کۆمەڵکوژیی دێرسیم و پاراستنی یادەوەریی گەلەکەی بەسەر برد.

وتارەکە بخوێنەوە
کەسایەتییە ناودارەکانی کورد · 15ی ئازاری 2026

قازی محەمەد: سەرۆکە شەهیدەکەی کۆماری کوردی (1893–1947)

ژیان و مەرگی قازی محەمەد؛ دادوەرە کوردەکەی مەهاباد کە حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێرانی دامەزراند، تەنها کۆماری کوردی لە مێژوودا ڕاگەیاند و سەرکردایەتیی کرد، و ئێعدامی لە بری تاراوگە هەڵبژارد.

وتارەکە بخوێنەوە
هیتر · 15ی ئازاری 2026

دەنگە توانابەخشراوەکان: ژنان لە چیرۆکە کوردییەکان و سەرهەڵدانی کەسایەتییە سەرەکییە ژنەکان

دیمەنی گێڕانەوەی ئەدەبی کوردی بە درێژایی ساڵان گۆڕانی بەرچاوی بەسەردا هاتووە، کە بەشێکی زۆری دەگەڕێتەوە بۆ سەرهەڵدانی کەسایەتییە سەرەکییە ژنەکان. کاتێک ژنان لە چیرۆکەکانی دەربڕی ئەزموون، خەبات و سەرکەوتنەکانیاندا دەبنە ناوەندی سەرنج، ڕۆڵە نەریتییەکانی ناو کۆمەڵگای کوردی دەخەنە بەر پرسیار. ئەم گۆڕانە بەشێکە لە پێشکەوتنی فراوانتری کورد لە کۆمەڵگادا، کە تێیدا دەنگی ژنان لە مەیدانە کولتووری، سیاسی و کۆمەڵایەتییەکاندا ڕۆژبەڕۆژ دیارتر دەبێت.

وتارەکە بخوێنەوە
کەسایەتییە ناودارەکانی کورد · 15ی ئازاری 2026

سورەیا بەدرخان: ئەو شازادەیەی چاپەمەنیی کوردی بنیاتی نا (1883–1938)

ژیانی سورەیا بەدرخان، ئەو شازادەیەی شۆڕشێکی لە چاپەمەنیی کوردیدا بەرپا کرد، بناسە. فێر ببە میراتی سورەیا بەدرخان چۆن نەتەوەگەراییی کولتووریی کوردی شێوە پێ دا.

وتارەکە بخوێنەوە