Kovara dîroka Kurdan
Gotarên di beşa Dîroka Kurdan û Xweragirî de.
355 gotar bi Kurmancî amade ne.
Peymana Xweseriyê ya Kurd û Iraqê ya 1970 soza xwerêvebirina Kurd, mafên zimanî û Kerkûkê da. Sedam Huseyîn hemû merc binpê kir, û bû sedema şer û dehsalên êşê.
Gotarê bixwînin Pakta Bexdayê (1955) Tirkiye, Iraq û Îran di hevalbendiyeke leşkerî ya Şerê Sar de yek kir ku piştgiriya Rojava da tepeserkirina tevgerên neteweyî yên Kurd.
Gotarê bixwînin Peymana Qewam û Sadchikov (1946) vekişîna Sovyetê ji Îranê bi mafên petrolê guherand — çarenûsa Komara Mehabadê, tenê komara Kurd a serxwe di dîrokê de, mor kir.
Gotarê bixwînin Peymana Saadabadê (1937) Tirkiye, Îran û Iraq di peymaneke neêrîşkirin û nedestwerdanê de yek kir — rê da her dewletê ku bê destwerdan nifûsa xwe ya Kurd tepeser bike.
Gotarê bixwînin Peymana Enqereyê (1926) wilayeta Mûsilê ya bi piraniya Kurd di berdêla mafên petrolê de da Iraqê û dabeşkirina bakur û başûrê Kurdistanê temam kir.
Gotarê bixwînin Peymana Lozanê (1923) Kurdistan ji qanûna navneteweyî jê bir û soza Sevrê ya xweseriya Kurd bi bêdengiya tevahî guherand. Wê dabeşkirina çar-parçeyî ya ku îro hîn berdewam e mor kir.
Gotarê bixwînin Daxuyaniya Hevbeş a Brîtanî û Iraqî (1922) yekem naskirina xweseriya Kurd li Iraqê bû. Wek Daxuyaniya Noelê tê naskirin û qet nehat parastin — lê prensîba wê berdewam e.
Gotarê bixwînin Peymana Sevrê (1920) tenê peymana navneteweyî bû ku diyarkirina çarenûsa xwe ya Kurd nas kir. Bendên 62-64 soza xweseriyê û rêyeke ber bi serxwebûnê ve dan — lê qet nehatin bicihanîn.
Gotarê bixwînin Di 1919 de, rêberên Kurd û Ermenî li Parîsê daxuyaniyeke hevbeş îmze kirin û dewletbûna serxwe ji bo her du gelan xwestin. Vê kiryara dîrokî ya piştevaniyê keşf bikin.
Gotarê bixwînin Peymana Sykes-Picot (1916) bi veşartî axên Kurd ên Osmanî di navbera Brîtanya û Fransayê de dabeş kir û dabeşkirina çar-parçeyî ya Kurdistanê ya ku îro jî berdewam e temam kir.
Gotarê bixwînin Peymana Duyem a Erziromê (1847) bi navbeynkariya Brîtanya û Rûsyayê sînorekî tam di Kurdistanê re kişand — dabeşkirina Kurdistanê veguherand qanûna navneteweyî.
Gotarê bixwînin Peymana Yekem a Erziromê (1823) dabeşkirina Kurdistanê di navbera împaratoriyên Osmanî û Farisî de dîsa piştrast kir; eşîrên Kurd wek bindest hatin dîtin, ne wek aliyên siyasî.
Gotarê bixwînin Peymana Zuhabê (1639) Kurdistan bi awayekî herdemî di navbera împaratoriyên Osmanî û Sefewî de dabeş kir. Sînorên wê îro hîn Tirkiye, Iraq û Îranê diyar dikin.
Gotarê bixwînin Aştiya Amasyayê (1555) yekem dabeşkirina fermî ya Kurdistanê bû; welatê Kurd bê razîbûna Kurd di navbera împaratoriyên Osmanî û Sefewî de dabeş kir.
Gotarê bixwînin Di 1514 de, mîrên Kurd di berdêla xweseriyê de li Çaldiranê bi Sultanê Osmanî Selîmê I re hevpeyman bûn. Vê peymana giring a Kurd a ku di dawiyê de bi xiyanetê hat keşf bikin.
Gotarê bixwînin Di 1229 de, neviyê Selahedîn el-Kamil li ser radestkirina aştiyane ya Orşelîmê ji Frederickê II re danûstandin kir. Vê kiryara jêhatî ya dîplomasiya Eyûbî ya bi eslê Kurd keşf bikin.
Gotarê bixwînin Peymana Yafayê ya 1192 Şerê Sêyem ê Xaçparêzan bi dawî kir û Orşelîm di destê Kurd de hişt. Keşf bikin ka Selahedîn, sultanê Kurd, çawa dîroka cîhanê teşe da.
Gotarê bixwînin Di 1000 PZ de, Împaratorê Bîzansê Basîlê II navê Dûkê Rojhilat da mîrekî Kurd — rûmetek ku berê qet ji serwerekî misilman re nehatibû dayîn. Vê peymana giring a Kurd keşf bikin.
Gotarê bixwînin Çawa Peymana Aştiyê ya Roma û Sasaniyan a 296 PZ Kordûena Kurd xist bin serweriya Romayê û bû sedema avakirina yekîneyeke taybet a siwarên Kurd.
Gotarê bixwînin Hevpeymaniya 69 BZ di navbera Padîşah Zarbiyenos ê Gordyenê û Romayê de keşf bikin — demeke giring di dîroka dîplomatîk a Kurd de ku serweriya Kurd îspat dike.
Gotarê bixwînin
Destpêk. Ji dehsalekê zêdetir hebûna hêzên DYA li bakur-rojhilatê Sûriyeyê xeta dawî ya astengkirinê bû: sîwaneke ewlehiyê ku rê da Kurdên Sûriyeyê li herêma ku wan jê re Rojava digot asta xweseriyê ya bêhempa ava bikin. Ev ezmûnek bû ku Rojhilata Navîn tiştekî wekî wê nedîtibû: rêveberiyeke sekuler, pir-etnîkî û xwedî wekheviya zayendî ku ji xirbeyên şerê navxweyî radibû, bi hêza leşkerî ya bêdeng lê pir mezin a Dewletên Yekbûyî piştgirî lê dihat kirin. Lê ji 16ê Nîsana 2026an ve leşkerên dawî yên Amerîkayê derketine.
Gotarê bixwînin
Ramana Abdullah Öcalan a Jineolojiyê, zanista jinan, û awayê ku ew femînîzm, civak, dîrok û ramana siyasî ya Kurdî ji nû ve şikl dide bibînin.
Gotarê bixwîninXweragirî û werçerxên jeopolîtîk: Dîrok û nûçeyên Kurdî ji bo 7ê Nîsanê. Ji aliyê Manus News Service ve. 7 Nîsana 2026. Tarîxa 7ê Nîsanê di dîroka gelê Kurd de xwedî wateyeke kûr û dualî ye. Ev roj pirek e di navbera felaketên mirovî yên rabirdûyê û manevrayên jeopolîtîk ên tevlihev û xeternak ên îroyîn de. Dema neteweya Kurd li 35emîn salvegera destwerdana mirovî ya diyarker a 1991an difikire, ew di 2026 de xwe di navenda rewşê de jî dibîne.
Gotarê bixwînin
Îro tarîxeke bi wate di tomarên dîroka Kurdî de nîşan dide — rojeke ku du aliyên serpêhatiya Kurdan di xwe de kom dike: kûrahiya êşa mirovan û bilindahiya naskirina dîplomatîk a navneteweyî. Di 5ê Nîsanê de, gelê Kurd salvegera Biryarnameya 688 a Encumena Ewlehiyê ya Neteweyên Yekbûyî bi bîr tîne; biryareke dîrokî ya 1991an ku rêça têkoşîna wan a ji bo xweserî û mayînê bi bingehîn guhert. Dema em di 2026 de li vê tarîxê difikirin, dengvedanên rabirdûyê berdewam in.
Gotarê bixwînin